Po zakończeniu II wojny światowej tymczasową siedzibą szkoły podstawowej w Ołtarzewie stał się dom mieszkalny Karola Wilda usytuowany przy ulicy Poznańskiej nr 20 (przy skrzyżowaniu z ulicą Stanisława Kierbedzia, współczesny numer 354).

Siedmioklasowa szkoła podstawowa funkcjonowała w tej lokalizacji przez 15 lat, od 1945 do 1960 roku.

Warunki pracy i nauki były bardzo trudne. Pomieszczenia w budynku były w amfiladzie. Na parterze, z wejściem od podwórza mieścił się sekretariat szkoły. Szkoła zajmowała pomieszczenia na pietrze, na które prowadziły wąskie, niebezpieczne schody. Do klas przechodziło się przez pokój nauczycielski i inne klasy. 

Oprócz szkoły w budynku mieszkało 5 rodzin lokatorskich z dziesięciorgiem dzieci, razem 23 osoby. W budynku mieściła się siedziba Gminnej Spółdzielni prowadzącej sprzedaż węgla.

Rodzice i nauczyciele po kilku latach powołali Społeczny Komitet Budowy Szkoły w Ołtarzewie, którym początkowo przewodniczył pan Józef Kędzierski a od 1958 roku płk Stanisław Grąbczewski, który doprowadził do budowy i otwarcia w lipcu 1960 roku budynku szkoły przy ulicy Lipowej (drugą lokalizację opiszemy w osobnym wpisie).

Zachowały się w archiwum szkolnym dokumenty obrazujące walkę o nowy budynek dla szkoły.

Przedstawiamy jeden z nich opisujący funkcjonowanie szkoły i warunki w jakich ona pracował.

Pismo Wydziału Oświaty w Pruszkowie do Ministerstwa Rolnictwa za pośrednictwem Ministerstwa Oświaty.

Przedstawiamy zdjęcie klasy V pani Ireny Jaworskiej, która uczyła się w ostatnim 1959/1960 roku funkcjonowania  szkoły w pierwszej lokalizacji.

Zdjęcie z kolekcji Krystyny Roguskiej

Od lewej stoją, u góry: Pietrzak Zofia, Owczarek Zenek, Perkowski Jerzy, Sienkiewicz Zdzisław, Smoliński Waldemar, Smoliński Krzysztof, Pokropek Halina

Od lewej siedzą, w środku: Smekla Henryka, Wróblewska Helena, Pani Jaworska Irena- wychowawczyni, Winkler Teresa, Nieleszczuk Ewa, Radziejewska Krystyna

Od lewej, u dołu: Saliński Wiesław, Saliński Zdzisław, Wielgaszewski Wiesław, Szwedo Sebastian, Woźniak Andrzej, Strąg Waldemar

Jeżeli macie zachowane zdjęcia z lat funkcjonowania szkoły przy ulicy Poznańskiej, chętnie uzupełnimy wpis.

Wypada napisać o samym budynku. Jego historia jest znacznie dłuższa Jest to jeden z najstarszych murowanych budynków w Ożarowie. Powstał najprawdopodobniej na początku XX wieku. Budynek nie był otynkowany, co pokazuje zdjęcie z 1930 roku.

Na początku lat dwudziestych XX wieku Niemiec Karol August Wild kupił w Kolonii Ołtarzew 10 działek niezabudowanych i jedną (nr 205) zabudowaną (budynek przy Poznańskiej 20 – współcześnie 354).. Zamieszkał z żoną Krystyną, synem i córką. Wkrótce otworzył piekarnię.

Urodzony 2 marca 1912 roku w Ożarowie syn Józef w 1934 ukończył Szkołę Mierniczą w Warszawie, pracował w Łucku, Ukończył Szkołę Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim (1935). Służył w 13. Pułku Artylerii Lekkiej Podporucznik ze starszeństwem 1 I 1937 

Od zakupu działek został członkiem TMO – Towarzystwa Miłośników Ołtarzewa. Według kroniki TMO, napisanej przez Zbigniewa Leoniaka – prezesa TMO w latach 90. XX w., Karol Wild od 1933 roku pracował w Zarządzie TMO:

• w 1933 został wybrany na sekretarza Zarządu,
• w 1934 na wiceprezesa Zarządu
• a 15.XI.1936 r. na Walnym Zebraniu Nadzwyczajnym TMO, został wybrany na prezesa Zarządu, po Józefie Kędzierskim i funkcję tę pełnił do 31.III.1945 r.

Miał duże zasługi w działaniach, które doprowadziły do utworzenia w 1939 roku parafii rzymsko-katolickiej w Ożarowie z siedziba w Ołtarzewie, choć sam nie był katolikiem.

W 1930 roku wynajął pomieszczenia na parterze budynku mieszkalnego, w środkowej jego części  Julianowi Hipolitowi Bujalskiemu, który otrzymał wtedy koncesję na prowadzenie apteki (jedynej od Błonia do Warszawy). Ministerstwo wydało zgodę na aptekę w Ożarowie a dom Karola Wilda leżał we wsi Ołtarzew. Hipolit Bujalski przeniósł w 1932 roku aptekę do kamienicy na rogu ulicy Kolejowej i Majewskiego gdzie po wojnie znajdował się przez wiele lat sklep spożywczy, następnie kawiarnia KAKADU a obecnie siedziba banku.

Kamienica Karola Wilda w 1930 roku była nieotynkowana. Na zdjęciu widoczna 6.letnia Krystyna, córka Hipolita Bujalskiego. Zdjęcie z kolekcji Alicji Wiśniewskiej-Kowalewskiej.

Julian Hipolit Bujalski (właściciel apteki) i Karol Wild (po prawej, właściciel kamienicy) przed apteka. Zdjęcie z kolekcji Alicji Wiśniewskiej-Kowalewskiej.

Jeśli interesuje cię historia apteki Hipolita Bujalskiego zajrzyj tutaj.

 

Wszystko zmieniło się wraz z wybuchem II wojny Światowej.

Syn, podporucznik WP  Józef Wild został zamordowany w Katyniu.

Nie wiemy czy Karol Wild wiedział o jego śmierci.

Karol Wild zapisał się na listę volksdeutschów. Zaangażował się w szerzenie „niemieckości”, jak pisano w piśmie poniżej.

W swojej kamienicy otworzył sklep „Tylko dla Niemców” (wspomnienie Haliny Dziewulskiej). Trenował też młodzież z niemieckich rodzin osiadłych w Ożarowie i Ołtarzewie, z którymi toczyli podjazdową walkę chłopcy z tajnych kompletów (wspomnienie Zygmunta Drewsa). W swojej kamienicy utrzymywał też areszt, gdzie osadzano zatrzymanych Polaków przed odesłaniem ich do placówki Schutzpolizei (niemieckiej policji porządkowej) w Zaborowie czy na gestapo w Ożarowie.

Po 1941 roku syn Karola Wilda został wcielony do Wehrmachtu i zginął na froncie wschodnim II wojny światowej.

Za współpracę z okupantem majątek Karola Wilda został upaństwowiony, rodzina wyjechała z Polski.

Potwierdzenie tych informacji można znaleźć w zaświadczeniu wydanym w 1956 roku wydanym przez Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w Ołtarzewie.

W oparciu o wskazówkę pana Igora, mamy też następującą informację:

Lista Katyńska 2:

Podporucznik rezerwy Józef Wild, syn Karola i Krystyny z d. Hau, urodzony 2 marca 1912 roku w Ożarowie, w 1934 ukończył Szkołę Mierniczą w Warszawie, pracował w Łucku, Ukończył Szkołę Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim (1935). Ostatnio służył w 13. Pułku Artylerii Lekkiej Podporucznik ze starszeństwem 1 I 1937 .

Również w Wykazie osób zamordowanych w Katyniu, zidentyfikowanych do 1 czerwca 1943 roku, przechowywanym w Instytucie Sikorskiego w Londynie:

W Roczniku Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii 1934-35 znajdziemy wpis:

Informujemy również, że nie udało nam się zweryfikować informacji czy Karol Wild miał jednego czy dwóch synów.

Wspomnienia

Relacja Krystyny Roguskiej z d. Radziejewskiej, która w 1954 roku poszła do I klasy. Krystyna uczęszczała do szkoły przez pięć lat dopóki nie oddano do użytku nowej szkoły w Ołtarzewie przy ul. Lipowej. Krystyna z rodziną mieszkała w Gołaszewie. Z Gołaszewa była koleżanka Krysi z tej klasy Halina Pokropek. Do szkoły chodziło się pieszo.

Szkoła przy Poznańskiej mieściła się na piętrze. Wejście było od podwórza, po lewej stronie klatki schodowej był pokój nauczycielski, klasy znajdowały się na piętrze. Nauczyciele: p. Maria Szota ( dyrektorka), p. Irena Jaworska  (wychowawczyni) p. Irena Maliszewska, Zofia Głodkowska, Teresa Czajka.  

Na dole budynku od  strony ulicy Poznańskiej znajdował się sklep, a od podwórza piekarnia, właścicielem był p. Marcin Napierała. Na przerwie dzieci  kupowały sobie w piekarni ciepłe bułeczki, a w sklepie landrynki.

W roku szkolnym 1960/1961 dzieci rozpoczęły naukę w nowej szkole w Ołtarzewie.

Zgłoszone uzupełnienia

W Szkole Podstawowej w Ołtarzewie, w pierwszej i potem drugiej lokalizacji uczyła biologii Krystyna Rusiniak  zmarła w 2008 roku w wieku 85 lat.

Powiązane zdjęcia: