Po 87 latach od wybrukowania, w tym około 45 pod asfaltowym przykryciem, możemy zobaczyć jak wyglądała przed wojną.

W czerwcu 2026 roku rozpoczęto generalny remont skrzyżowania ulicy Parkowej z Lipową przy starym budynku SP nr 2 w Ołtarzewie. Prace obejmują  rozbudowę jezdni i budowę kanalizacji deszczowej. Prace ziemne odsłoniły przedwojenną drogę ułożoną z cegły klinkierowej z cegielni Ołtarzew.

Widok w kierunku bramy do Parku. Zdjęcie Kazimierz Stachurski

Widok w kierunku ulicy Poznańskiej. Zdjęcie Piotr Kochanek

Wirtualne Muzeum przygotowało historię ulicy Lipowej.

Do 1939 roku, ulica Lipowa, była zwykłą drogą ziemną utwardzaną „leszem” czyli popiołem zawierającym żużel lub szlakę z palenisk kotłów węglowych, z elektrowni w Pruszkowie lub z Huty Szklanej w Ożarowie.

W listopadzie 1938 roku Lipowa prezentowała się jak na poniższym zdjęciu.

Poczet sztandarowy szkoły w Ołtarzewie wraca Aleją Lipową z uroczystości 11 Listopada 1938 roku w kaplicy we dworze Kierbedzia. Zdjęcie z kolekcji Pawła Zdanowicza. Pierwsza dziewczyna po prawej to Stanisława Tulik, jego mama. Obok niej Kierownik szkoły podstawowej w Ożarowie.

Pan Kazimierz Stachurski ustalił w oparciu o protokoły TMO (Towarzystwa Miłośników Ołtarzewa):

Latem 1939 roku zakończyły się sukcesem wieloletnie starania Zarządu Towarzystwa Miłośników Ołtarzewa,  prowadzone z Archidiecezjalną Kurią Biskupią w Warszawie, dotyczące erygowania parafii  pod wezwaniem św. Stanisława Kostki w Ołtarzewie.  Uroczystość wprowadzenia i objęcia nowo erygowanej parafii Ołtarzew przez pierwszego Proboszcza Wielebnego ks. prof. Romualda Kozłowskiego została wyznaczona na dzień 13 sierpnia 1939 roku. Tymczasowa siedziba parafii i mieszkanie ks. proboszcza zostały wyznaczone w dawnym dworze Kierbedziów w Parku Ołtarzewskim. 
Główną drogą prowadzącą do bramy parkowej była od lat Aleja Lipowa, mierząca ok 400 m, do Szosy Poznańskiej. Zarządowi TMO jak i Księżom Pallotynom zależało, aby tę drogę utrzymać w jak najlepszym stanie, jej nawierzchnia często była remontowana.

Wczesną wiosną 1939 roku powstał Komitet Budowy Drogi (do Parku) pod przewodnictwem prezesa TMO Karola Wilda, i postanowiono wyłożyć jezdnię tej ulicy klinkierową kostką brukową, z Cegielni Ołtarzewskiej. Nowa klinkierowa droga prowadziła od bramy parkowej do szosy ul. Poznańskiej, miała szerokość ok. 3,5 m.

Kostka była ułożona w „jodełkę” z pasami obrzeży po obu stronach, ułożonymi z trzech cegieł.

Obrzeża na 3 cegły pasa jezdni. Zdjęcie po lewej Kazimierza Stachurskiego, po prawej Piotra Kochanka

Część jezdni ułożona w jodełkę była wypukła aby woda deszczowa łatwo spływała na boki. Obrzeża wykonane z trzech cegieł pomagały w odprowadzeniu wody z jezdni.

Paweł Zdanowicz i Kazimierz Stachurski przedstawili fachowy opis odsłoniętej starej ulicy:

W poniedziałek 20 lipca wraz z panem Kazimierzem Stachurskim dokonaliśmy oględzin i wstępnych pomiarów odkrytej spod około 30 centymetrowej warstwy asfaltu nawierzchnię z cegły klinkierowej.  

Jezdnia z cegły klinkierowej ułożonej na sztorc o wymiarach długość 23 cm, szerokość 9-10 cm i grubość 7,5-8 centymetrów posiada szerokość około 330 cm.

Pas jezdni składa się z obrzeży wykonanych z trzech cegieł w układzie podłużnym z wypełnieniem z cegły układanej w jodełkę.

Profil jezdni o szerokości 330 cm w przekroju poprzecznym stanowi wycinek łuku o wyniesieniu od cięciwy łuku około 6 cm tworząc spadki poprzeczne odwadniające jezdnię. Stan nawierzchni wykazuje duże zużycie eksploatacyjne.

Użyto drogowej cegły klinkierowej o wymiarach podanych powyżej z cegielni Władysława Grabskiego w Ołtarzewie. Cegła budowlana tam produkowana ma wymiary: długość 24 cm szerokość 12 cm i grubość 6 centymetrów

Na dole dwie drogowe cegły klinkierowe. Zdjęcie Piotra Kochanka

Kazimierz Stachurski sięgnął do zachowanych protokołów zebrań Zarządu TMO – Towarzystwa Miłośników Ołtarzewa:

W protokole nadzwyczajnego posiedzenia Zarządu TMO z 20 lipca 1939 roku sporządzonego przez ks. Norberta Pellowskiego – sekretarza TMO zapisano: „postanowiono wyznaczyć dzień 6 sierpnia rb.(1939 roku) na urządzenie zabawy w parku, celem pokrycia kosztów związanych z budową jezdni klinkierowej do parku.”

Protokół TMO z 20 lipca 1939 roku

Położona w 1939 roku kostka klinkierowa służyła mieszkańcom do końca lat 70-tych XX w. kiedy została pokryta pierwszą nakładką asfaltową, po której od 1982 roku zaczął kursować autobus Warszawskich MZK nr 713.

Kazimierz Stachurski i Paweł Zdanowicz zgłosili do Urzędu Miasta postulat zachowania pewnej ilości historycznych cegieł. Pomysł został zaakceptowany przez pana burmistrza Pawła Kanclerza.  Już są pomysły stworzenia małej strefy wyłożonej starą cegłą aby każdy mógł przejść się po historycznym bruku.

Powiązane zdjęcia: