Piętrowy, z czerwonej cegły budynek stacji kolejowej w Ożarowie Mazowieckim ma już 124 lata. Przybliżamy jego początki.

Budowa kolei warszawsko-kaliskiej

W 1900 roku car Mikołaj II podpisał pozwolenie na budowę nowej linii kolejowej łączącej Warszawę z Kaliszem o długości 250 km.

Prowadziła ona m.in. przez Błonie, Sochaczew, Łowicz, Głowno, Stryków, Zgierz, Łódź (stację Łódź Kaliska) oraz Pabianice,

Linia kolejowa miała znaczenie strategiczne dla Imperium Rosyjskiego. Tory miały szeroki, rosyjski rozstaw szyn (1524 mm).

Ożarów znajdował się na zaplanowanej trasie Kolei Warszawa – Kalisz.

Tak prasa relacjonowała postępy prac przy budowie tej linii kolejowej w dniu 25 czerwca (8 lipca) 1901 roku

Kurier Poranny donosił, że nasypy i wykopy są już gotowe od Czystego pod Warszawą (obecnie w granicach dzielnicy Wola) do Sochaczewa. Rozpoczyna się kładzenie szyn aby pociągi robocze (dowożące materiały) mogły kursować już jesienią 1901 roku.

Opisywane są też problemy z budową mostów na trasie kolei.

W tym samym numerze Kuriera Porannego znalazła się informacja, że z Pruszkowa do Józefowa specjalne pociągi towarowe dowożą na budowę kolei kaliskiej podkłady i szyny.

Budowa stacji kolejowych na linii kolei warszawsko-kaliskiej

Już następnego dnia, 26 czerwca (9 lipca) 1901 roku  Kurier Poranny donosił:

Budynki stacyjne w Józefowie i Błoniu są już pod dachem, a budynek stacyjny w Ożarowie (nasz dworzec z czerwonej cegły) ma gotowe fundamenty.

Podano też informację, że murowane domki dróżników kolejowych będą całkowicie gotowe pod koniec września. Równolegle z tymi działaniami postępowała budowa linii telegraficznej.

Rok 1902
Otwarcie linii kolejowej Warszawa – Kalisz

Kurier Warszawski z 3 (16) listopada 1902 roku donosił:

Pierwszy pociąg z Kalisza do Warszawy odjechał 15 listopada 1902 roku o godzinie 8 rano.

Kalisz uczcił to wydarzenie spektaklem „Halki” Stanisława Moniuszki.

Został skomponowany i odegrany ‘Marsz na powitanie Kolei Kaliskiej’ napisany przez E. Sachsównę (grany do dziś w Filharmonii Kaliskiej).

Budynek dworca w Kaliszu został oddany w 1905 roku.

Pierwszy pociąg z Warszawy do Kalisza  wyruszył i przybył do Kalisza 15 listopada 1902 roku.

Skład pociągu i pasażerowie

Pierwszy pociąg z Kalisza miał 6 wagonów, w tym 4 pulmanowskie, 2 wagony bagażowe i wiózł 67 pasażerów. Do Warszawy dotarło 180 osób z biletami i 50 bez biletów.

Pierwszy pociąg z Warszawy wyruszył z Dworca Kaliskiego, wybudowanego w 1902 roku na rogu Alej Jerozolimskich i ulicy Żelaznej, już nieistniejący.

Dziennikarz Kuriera Warszawskiego K. Laskowski odbył tę podróż i wysłał relację do gazety. Tak opisał przystanek Ożarów i sąsiednie:

Dziennikarz ubolewa, że na dworcu w Ożarowie nie ma bufetu. A Płochocin i Teresin nie mają budynków dworcowych.

Ceny biletów

Dla nas najważniejsze są ceny z Warszawy do Błonia. To do dzisiaj jeden z najważniejszych kierunków podróży.

Cena przejazdu z Warszawy do Błonia i przystanków Ożarów i Płochocin:

I klasa 95 kopiejek

II klasa 57 kopiejek

III klasa 38 kopiejek

Uwaga! W Warszawie, Ożarowie i Błoniu były budynki dworcowe. Płochocin nie miał takiego.

Kalendarium

1903

Stacja kolejowa w Ożarowie staje się przystankiem pasażerskim Franciszków.

Lata 1914 – 1918

Po wybuchu I wojny światowej w 1914 roku wypierające Rosjan wojska niemieckie przystąpiły do przebudowy linii kolejowej Warszawa – Kalisz na europejski rozstaw szyn (1435 mm). Wycofujący się Rosjanie niszczyli infrastrukturę kolejową.

1915

W 1915 roku zniszczono Dworzec Kaliski w Warszawie.

1916

Niemcy rozbudowują kolej kaliską o drugi tor.

1918

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości infrastruktura kolejowa została przejeta przez Polskie Koleje Państwowe.

 

Do 1967 roku stacja kolejowa nosiła nazwę Ożarów – Franciszków.

W 1967 roku Ożarów uzyskał prawa miejskie a stacja kolejowa nazwę Ożarów Mazowiecki.

Budynek dworca od ulicy Kolejowej, Zdjęcie Ewa Marczyńska

Budynek dworca od torów, zdjęcie Ewa Marczyńska

 

 

Powiązane zdjęcia: