Dzięki uprzejmości pani Barbary Grabkowskiej z Nowego Płochocina otrzymaliśmy zdjęcie z 29 maja  1919 roku odsłonięcia kapliczki w Płochocinie Nowym. Po 100 latach i przesunięciu stoi ona obecnie w widłach ulic Stołecznej i Żurawiej w Płochocinie Nowym.

Zdjęcie jest bardzo zniszczone, było przechowywane w rodzinie męża pani Barbary. Cała społeczność sportretowała się przy kapliczce upamiętniającej odzyskanie przez Polskę Niepodległości.

01-ADebkowski094

Krzyż wieńczący kapliczkę jest zdobiony charakterystycznymi wypustkami na swoich czterech ramionach. O Adamie Kocielskim, kamieniarzu, który wykonał kapliczkę przeczytacie na końcu tekstu.

W niszy figura Matki Bożej Niepokalanie Poczętej z rozłożonymi opiekuńczo rękami i depczącą głowę węża, wroga człowieka.

02-kapliczka-Plochocin-Stoleczna-Zurawia-1919 03-17-Nowy-Plochocin-2016-fot.-A.-Filipowicz

1919 rok                                                            2016 rok

Intencja wystawienia kapliczki przez mieszkańców Płochocina widnieje na jej cokole.

04-Nowy-Plochocin-napis-w-2016-AF

Cokół kapliczki w 2016 roku. Zdjęcie Antoniego Filipowicza.

Blog Tropem Niepodległej opisuje pod koniec 2018 roku wygląd kapliczki 100 lat od jej postawienia. Pozwalamy sobie na umieszczenie go w całości w tym wpisie, jednocześnie zachęcając do odwiedzin tego bardzo ciekawego bloga.

Link do działu kapliczek niepodległościowych bloga Tropem Niepodległej.

Figurka w Płochocinie

Pierwsza kapliczka niepodległościowa na naszej mapie to figurka przydrożna w Płochocinie. Prawie stulatka, bo z 1919 roku, ale odnowiona i przestawiona na nowe miejsce prezentuje się okazale. Kiedyś była pomalowana na niebiesko. Stała w cieniu małej chatki i wysokich topól. Kolejne warstwy farby i półmrok sprawiały, że oprócz daty i słów modlitwy pozostałe treści wyryte na cokole były nie do odczytania.

05blog-20180812_175134-2

Zacznijmy więc „czytać” figurkę od góry. Krzyż i rok wybudowania – 1919.               

Poniżej znajduje się wnęka z okienkiem. Za szybką stoi figurka Maryi. Swoisty podpis stanowią pierwsze słowa „Pod Twoją obronę”. Na marginesie jest to jedna z najstarszych modlitw maryjnych – grecki pierwowzór pochodzi z III wieku.

06blog-20180812_175346

Następnie wyryte są zdania:
„Na pamiątkę wyjścia wrogów z Polski
Rosjanie 5 sierpnia 1915 r. (dzień wkroczenia wojsk niemieckich do lewobrzeżnej Warszawy opuszczonej przez Moskali)
Prusacy 11 listopada 1918 r. (symboliczna data rozpoczęcia rozbrajania Niemców w stolicy)
Poświęcają gospodarze wsi Nowy Płochocin” (możliwe, że wśród nich był nasz prapradziadek Józef)
Na niższej partii cokołu wyryta jest „reklama” zakładu kamieniarskiego, któremu zostało zlecone wykonanie tej figurki:
„A. Kocielski (prawdopodobnie Adam Kocielski; znaleźliśmy w sieci o tym samym nazwisku kamieniarza z Wałbrzycha, może rodzina?)
Warszawa, Powązkowska 24” (czyli naprzeciwko cmentarza na Starych Powązkach, obecnie pod tym adresem znajdują się kwiaciarnie i zakład pogrzebowy).

07blog-20180812_175228

Dodatkowo po obu stronach na wysokości wnęki umieszczone są obrazy świętych, współcześnie podkoloryzowane. Na wschodniej ściance znajduje się święty Jan Chrzciciel* z nieodłącznym cienkim krzyżykiem i białym barankiem.

08blog-20180812_174918 09blog-20180812_174900

Ten ostatni atrybut nawiązuje do jego słów, które dwukrotnie wypowiedział, gdy zobaczył Jezusa „Oto Baranek Boży”. Za drugim razem wskazał Go swoim dwóm uczniom. Jednym z nich był święty Andrzej, którego wizerunek jest umieszczony po zachodniej stronie figurki. Apostoł stoi na tle jeziora (w domyśle Tyberiadzkiego) z koszem ryb u stóp i krzyżem w kształcie litery X za plecami. Z Ewangelii wiemy, że święty Andrzej był rybakiem, a według Tradycji miał umrzeć śmiercią krzyżową. Sam krzyż przeszedł długą drogę od atrybutu w ikonografii przez heraldykę do flag państwowych (Szkocja, Jamajka) i znaków drogowych – skrzyżowania równorzędne i przejazdy kolejowe;)

10blog-20180812_175000

Wróćmy do niepodległościowego charakteru tej figurki. Wśród wrogów Polski wyrytych na cokole zostali pominięci trzeci zaborcy – Austriacy. Może dlatego, że zachodnie Mazowsze nigdy nie było formalnie pod austriackim zaborem oprócz roku 1809, kiedy cesarskie wojska (wtedy jeszcze nie c.k.) zajęły Warszawę.
Figurka w Płochocinie jest żelaznym punktem naszych rodzinnych wędrówek rowerowych jako obowiązkowy postój.
Co roku 11-ego listopada przychodzimy tu, żeby pomodlić się za Ojczyznę, zapalić biało-czerwone znicze. Tak samo świętowaliśmy odzyskanie Niepodległości w jubileuszowym 2018. Za rok zaś będziemy celebrować setną rocznicę wybudowania tej figurki.

*Oryginalny obraz, który był „inspiracją” dla tego wizerunku świętego, pędzla Tycjana znajduje się w weneckiej Gallerie dell’Accademia.

Koniec wpisu z bloga Tropem Niepodległej.

Mieszkańcy Płochocina uczcili stulecie kapliczki Mszą polową odprawioną w czerwcu 2019 roku.
Mieszkańcy sołectwa ufundowali (z Funduszu Sołeckiego) tabliczkę pamiątkową o treści: „Na pamiątkę 100-lecia ufundowania niniejszej Kapliczki przez mieszkańców jako wotum wdzięczności za otrzymany dar wolności. Boże miej nas w swojej opiece. Mieszkańcy wsi Płochocin 2019”. Zgodnie z zapowiedzią pani sołtys Joanny Nałęcz tabliczka miała być umieszczona przy kapliczce. Niestety po 5 latach nie ma jej tam, co osobiście sprawdziłam w dniu 25 lutego 2024 roku.
Pełny tekst można przeczytać w Informatorze Ożarowskim 6/94 z 2019 roku.

Galeria zdjęć kapliczki z różnych lat

Kapliczka 25 lutego 2024 roku

Zakład Rzeźbiarsko-Kamieniarski Adama Kocielskiego znaleźliśmy na stronie Fundacji Hereditas.

Możemy tam przeczytać, że najstarsze prasowe potwierdzenia działalności zakładu pochodzą z 1923 roku. Wszystkie znalezione źródła podane są pod opisem zakładu.

Zakład funkcjonował na wprost IV bramy, blisko skrzyżowania Powązkowskiej z Tatarską.

Napisano m.in. „firma przyjmowała wszelkie prace murarsko-kamieniarskie związane głównie z grobami, ale też i z innymi obiektami sakralnymi. Przedsięwzięcia realizowano głównie w granitach, marmurach i piaskowcach. Dla wygody potencjalnego nabywcy na składzie zawsze przygotowany był szereg ukończonych nagrobków gotowych do zakupu”

24-anons-z-1923-r-Kocielski-kamieniarz

W lewym dolnym rogu anons zakładu Adama Kocielskiego z 1923 roku

 

 

Powiązane zdjęcia:

Dodaj komentarz