Kamienica Sobola zamyka od zachodu ulicę Kolejową. Pierwszy wpis o niej pojawił się w opisie południowej strony ulicy Kolejowej.

Stoi ona przy ulicy Mickiewicza 14 (wcześniej 11). Nazwa tego miejsca „kamienica Sobola” weszła do potocznego języka mieszkańców Ożarowa jako swoisty punkt odniesienia.

Budowniczy kamienicy

W latach dwudziestych XX wieku została wybudowana przy ulicy Mickiewicza 11 (obecnie 14) jednopiętrowa kamienica z mieszkalnym poddaszem. Budowniczym był pan Władysław Bączkowski. Była to jedna z trzech kamienic w Ożarowie, dla których – używając języka współczesnego-  był inwestorem. Pozostałe to dwupiętrowa kamienica Kolejowa 12 na rogu W. Majewskiego z 1931 roku, gdzie mieszkał pan Władysław Bączkowski i najmniej okazała kamienica przy 11 Listopada 1.

Na mapie z 1943 roku, na terenie działki oznaczonej numerem ewidencyjnym 280 i opisem Osiedle Franciszkowo znajduje się budynek mieszkalny z tarasem i schodami prowadzącymi do ogrodu od strony południowej oraz dwa budynki oznaczone jako gospodarcze, jeden większy o wymiarach około 6,5m x 5m drugi mniejszy o wymiarach około 2m x 3m usytuowane przy północnej granicy działki oraz studnia pomiędzy budynkiem mieszkalnym a budynkami gospodarczymi.

01-DSC02506-kamienica-Sobola

02-DSC09479-kamienica-Sobola

Kamienica Mickiewicza 14 widok współczesny (2020) po kapitalnym remoncie

 Pierwszy właściciel kamienicy – Aleksander Błażej Sobol

Kamienica w Ożarowie została kupiona przez Aleksandra Sobola od Władysława Bączkowskiego w latach dwudziestych ubiegłego wieku za kwotę 120 000 złotych po reformie walutowej (po zamianie marki polskiej na złotego przeprowadzonej w dniu 1 kwietnia 1924 roku przez Premiera Władysława Grabskiego).

Rodzina Sobolów mieszkała w Warszawie. Aleksander Sobol był właścicielem kamienicy czynszowej w Warszawie przy ul. Wroniej 60 róg Chłodnej (jest to adres przedwojenny i z czasów okupacji). Był to duży budynek wielolokalowy z typową dla tamtych czasów zabudową z oficyną i podwórkiem wewnątrz zabudowy, tak zwaną studnią. Zniszczony w czasie wojny, nie został odbudowany.

Ulica Wronia  leży pomiędzy ulicami Towarową i Żelazną, równolegle do nich. Przecięta jest idąc od północy ulicami Ogrodową, Chłodną, Krochmalną, Grzybowską, Łucką.

Ulicę przeprowadzono przed 1770 rokiem. W XVIII w. zabudowana była tylko przy rogach Ogrodowej, Chłodnej i Grzybowskiej drewnianymi domami i dworkami oraz browarami, których na początku XIX w. było 5. Jako ulica peryferyjna szła wśród pól i ogrodów. Dopiero w 1864 wybrukowano ją kamieniem polnym. Przed 1875 zabudowana była od Leszna do Łuckiej przeważnie domami murowanymi, a od Siennej do pl. Witkowskiego (późn. Kazimierza Wielkiego) szła wśród pól uprawnych. W 1atach 1880-1904 zabudowana była kamienicami o brzydkich fasadach i o licznych mieszkaniach, przeważnie nie skanalizowanych, oraz niewielkimi fabrykami. Podczas ostatniej wojny zwłaszcza w 1944, została zniszczona prawie całkowicie, z wyjątkiem domu przy narożu Pańskiej. W 1948 przecięła ją trasa W-Z. Część ruin wyburzono.

ulica Wronia

Klimat tej ulicy oddają zachowane i udostępnione w serwisach o dawnej Warszawie zdjęcia.

03-Wronia-56-1938

Wronia 56 w 1938 roku, https://fotopolska.eu/1363067,foto.html?o=b215390

04-leszno-wronia2

Róg Leszna i Wroniej przed wojną, http://www.warszawska.info/wola/wronia-historia.html

04a-chlodna_50-rog-Wronia-58

Chłodna 50 róg Wroniej 58, http://www.warszawa1939.pl/obiekt/chlodna-50

Aleksander Sobol był właścicielem masarni, którą prowadził na ulicy Wolskiej gdzie na parterze mieszkał do śmierci w 1942 roku. W wolnych chwilach jeździł taksówką płacąc 5 złotych za kurs do Ożarowa. Zabudowania na ulicy Wolskiej nie przetrwały wojny zostały zniszczone w czasie Powstania Warszawskiego.

Klimat przedwojennej ulicy Wolskiej oddają zachowane i udostępnione przez serwis WarszawaNaszeMiasto.pl zdjęcia.

05-583c0b6eb539a_o-Wolska

06-583c0b6fb3e24_o-Wolska

Przedwojenna ulica Wolska, https://warszawa.naszemiasto.pl/przedwojenna-ulica-wolska-kiedys-miejsce-pelne-kontrastow/ar/c4-3932418

Właściciel obu kamienic (w Ożarowie i Warszawie) i masarni (w Warszawie) Aleksander Błażej Sobol urodził się 10.03.1877 r. a zmarł 07.07.1942 roku. Został pochowany na Wolskim Cmentarzu Katolickim w Warszawie.

Aleksander Sobol był dwukrotnie żonaty:

– pierwsza żona Weronika urodzona 13.01.1891 r. zmarła 20.04.1920 r. mając 28 lat.

Z tego małżeństwa są dwaj synowie Aleksandra i Weroniki:

Kazimierz ur.02.04.1911 r.

Józef ur.13.01. 1912 r.

– druga żona Józefa z domu Zabłotniak, urodzona 1884 roku, z którą zawarł związek małżeński prawdopodobnie w drugiej połowie lat dwudziestych, zmarła tragicznie w 1963 roku.

Rodzina Sobolów mieszkała w Warszawie przy ulicy Wroniej 60 w lokalu nr 23.

Do domu w Ożarowie wyjeżdżano na weekendy.

W kamienicy w Ożarowie rodzina Sobolów zajmowała pomieszczenia na parterze z salonem posiadającym wyjście na taras z kolumnami od południowej strony domu. Mieszkania na piętrze i poddaszu były wynajmowane lokatorom, co stanowiło też źródło dochodów.

W czasie okupacji w dniu drugiego października 1940 roku Józef otrzymuje od swojego ojca Aleksandra Błażeja Sobola notarialne pełnomocnictwo potwierdzone przez notariusza Hipolita Chludzińskiego posiadającego swoją kancelarię w Warszawie przy ulicy Kapucyńskiej nr. 3 do zarządzania i administrowania nieruchomościami:

  • w Warszawie przy ulicy Wroniej 60 oznaczonej hipotecznym Numerem 903.6
  • w Ożarowie pod Warszawą przy ulicy Mickiewicza 11

07-upowaznienie-dla-Jozefa-Sobola-syna-Blazeja-1940-str-1

08-upowaznienie-dla-Jozefa-Sobola-syna-Blazeja-1940-str-2

Upoważnienie notarialne dla Józefa Sobola syna Aleksandra Błażeja do zarządzania nieruchomościami w Warszawie przy Wroniej 60 i Ożarowie przy Mickiewicza 11 (obecnie 14).

Aleksander Sobol zmarł w 1942 roku w Warszawie. W wyniku Powstania Warszawskiego i planowego niszczenia miasta przez Niemców po jego zakończeniu zabudowania ulicy Wroniej przestały istnieć, podobnie jak większość zabudowań ulicy Wolskiej.

Józefa Sobol z domu Zabłotniak przeniosła się na stałe do kamienicy w Ożarowie z Józefem jednym z synów Aleksandra z pierwszego małżeństwa.

W projekcie Biblioteki Publicznej w Ożarowie, Historii Mówionej Ożarowa pani Maria Wróbel wspomina od 27 minuty swojego opowiadania panią Józefę Sobol jako osobę prowadzącą niewielką stołówkę z obiadami w domu na  ulicy Mickiewicza 11. Pan Błażej Sobol, wnuk Aleksandra potwierdza ten fakt i dodaje, że pani Józefa prowadziła również na terenie posesji parking dla rowerów ułatwiający dojazd do kolei mieszkańcom okolicy.

Pani Józefa Sobol zginęła tragicznie w roku1963 na torach kolejowych pod pędzącym pociągiem międzynarodowym relacji Paryż- Moskwa. Pochowana została na Katolickim Cmentarzu Wolskim.

1_09-20210323_111728

1_10-20210323_111711

Grób Józefy Sobol z domu Zabłotniak na Cmentarzu Wolskim

Pan Błażej, syn Kazimierza a wnuk Aleksandra Sobola wspomina dom w Ożarowie.

W pamięci pana Błażeja pozostał obraz z drugiej połowy lat pięćdziesiątych i początku lat sześćdziesiątych przyjazdów pociągiem do Ożarowa.

W letnie dni w latach pięćdziesiątych i na początku lat sześćdziesiątych u babci Józi i stryjka Józefa spotykała się rodzina pana Kazimierza  przyjeżdżająca z Warszawy na niedzielny wypoczynek.

Z tarasu idąc w stronę zachodnią wchodziło się do dużego ogrodu z aleją dubeltowych bzów w kolorach białym i fioletowo- bordowym. W środku tej alei stał piękny marmurowy stół, na którym babcia Józia podawała smakołyki dla swoich wnuków Wojciecha i Piotra, synów Józefa (młodszego syna nie żyjącego już Aleksandra) oraz Błażeja przyjeżdżającego z rodzicami w odwiedziny.

Jak wspominaliśmy państwo Sobolowie zajmowali parter kamienicy a piętro i poddasze były wynajmowane lokatorom.

W latach pięćdziesiątych na pierwszym piętrze mieszkali lekarze pani doktor Eugenia Rukójżo (wieloletni lekarz zakładowy Fabryki Kabli oraz pracowników i rodzin kolei) i pan doktor nauk medycznych Antoni Izydor Kiakszto. Wśród późniejszych mieszkańców byli państwo Święciccy i Ruszczakowie.

Obecnie działka jest podzielona na trzy części, z których dwie od strony zachodniej zostały sprzedane w latach siedemdziesiątych, obecnie zabudowane budynkami jednorodzinnymi. Opisywany budynek przy ulicy Mickiewicza 14 również posiada nowego właściciela od 18 maja 2016 roku. Kamienica została sprzedana przez spadkobierców.

kamienica-Sobola-lipiec-2013

Kamienica Sobola w lipcu 2013 roku przed sprzedażą i generalnym remontem. Zdjęcie z Google Maps.

Synowie Aleksandra i Weroniki Sobol i ich rodziny

Kazimierz Sobol urodził się 2 kwietnia 1911 roku a zmarł 14 listopada 1967. Był ożeniony z Walentyną z domu Szczerbińską urodzoną 10 lutego 1906 roku a zmarłą 29 grudnia 1992 roku.

Kazimierz Sobol kontynuował tradycję zawodową specjalności mięsno – wędliniarskiej i prowadził sklepy mięsne w Warszawie do czasu nacjonalizacji w 1957 roku. Po tym okresie był pracownikiem i wspólnikiem w firmach zajmujących się dystrybucją mięsa i wędlin, między innymi w spółce Pietrzak-Sobol w Warszawie przy ulicy Wilanowskiej. Po ślubie brata Józefa zamieszkał na ulicy Wiejskiej w Warszawie.

Syn Kazimierza i Walentyny – Błażej mieszka dotychczas w tym mieszkaniu na ul. Wiejskiej. Jego żona Teresa urodzona 3 października 1956 zmarła 15 lutego 2013 roku. Mają syna Rafała.

 

Józef Sobol urodził się 3 kwietnia 1912 a zmarł 10 grudnia 1968 roku. Był ożeniony z Marią z domu Zabłotniak (kuzynka pani Józefy, pewnie bratanica) urodzoną 15 marca 1922 a zmarłą 21 marca 2009 roku. Mieszkała z mężem, początkowo w Warszawie przy ulicy Wroniej 60 m 23 a później w Ożarowie na ulicy Mickiewicza 11 (obecnie 14).

Józef Sobol ukończył średnią szkołę techniczną im. Hipolita Wawelberga i Stanisława Rotwanda w Warszawie.

Pracował początkowo na lotnisku Okęcie a później w Polskich Zakładach Optycznych w Warszawie przy ulicy Grochowskiej do końca życia.

Synowie Józefa i Marii Sobol

Wojciech urodzony 31 stycznia 1949 roku w Warszawie, zginął w czasie burzy pływając jachtem na Mazurach 23 października 2000 roku. Satyryk, poeta, prozaik związany z Olsztynem, gdzie trafił pod koniec lat sześćdziesiątych na studia w Wyższej Szkole Nauczycielskiej.

W okresie studiów zainteresował się estradą i satyrą. Aktywnie uczestniczył w życiu kulturalnym miasta i regionu. Był członkiem i założycielem kabaretów „Luźna Grupa” i „Kaczki z Nowej Paczki”. Pisał teksty dla kabaretów a także publikował prozę na łamach olsztyńskich czasopism oraz we wkładkach literackich „Warmii i Mazur”. Członek ZAKR-u i ZAIKS-u. Do tragicznej śmierci w 2000 roku pracował jako nauczyciel języka polskiego w olsztyńskim Technikum Kolejowym.

Piotr urodzony 29 czerwca 1953 a zmarły 4 lipca 2011 roku. Piotr był żonaty z Małgorzatą z domu Wójcicką. Syn Piotra i Małgorzaty, Marcin, urodzony w 1977 roku  mieszka z mamą w Ożarowie Mazowieckim. Ojcem chrzestnym Marcina był Wojciech Sobol.

1_11-20210326_120531

Grób rodziny Sobol na Cmentarzu Wolskim w Warszawie

Paweł Zdanowicz z zespołem

Dodaj komentarz