Kilka lat temu spotkałam pytanie na FB o opuszczony dom przy ulicy Hallera 1.
Zbiegło się to ze zbieraniem przez WMOM informacji a raczej wspomnień i relacji o rodzinie zamieszkującej właśnie ten dom.
Zdecydowaliśmy się na publikację zdobytych informacji, mimo pozostawionych bez odpowiedzi, wielu pytań.
Może Państwo uzupełnią tę wiedzę.
Dom
Stał ,opuszczony od 2011 roku, roku śmierci właścicielki. Duża działka pomału zarastała drzewami i krzewami.
Tak dom prezentował się w 2023 roku.
Strona południowo-wschodnia budynku mieszkalnego
Strona południowo-zachodnia budynku mieszkalnego
W 2024 roku przystąpiono do intensywnego oczyszczania terenu działki z drzew i krzewów.
Stan na dzień 27 lutego 2024 r. Zdjęcie KS.
To zdjęcia z 30 marca 2024 roku.
Wycięcie drzew i krzewów odsłoniło bryłę obszernego budynku. Tuż obok widać domy osiedla segmentów.
Był dom…
Na początku 2025 roku pozostała tylko działka. Dom został rozebrany.
Teren został ogrodzony, czeka na zabudowę szeregową. Zdjęcie KS z 10 lutego 2025 r.
Rodzina Janiszewskich
Mieczysław Janiszewski z żoną Elżbieta na pewno mieszkali przy ulicy Hallera w latach pięćdziesiątych. Elżbieta zmarła 29 października 1961 roku.
Nie wiemy kim były Anna i Zofia Janiszewskie.
Anna Janiszewska, zm. 05.03.1962 r.
Zofia Janiszewska, zm. 21.05.1990 r. (wg późniejszych ustaleń siostra Mieczysława Janiszewskiego).
Mieczysław Janiszewski zmarł w 1986 roku.
Na cmentarzu w Ołtarzewie jest wspólny grobowiec.
Drugą żoną Mieczysława została Irena z domu Pohoska.
Leży pochowana na cmentarzu w Ołtarzewie wraz ze swoją matką Judytą Pohoską.
Grób Ireny Janiszewskiej i jej matki Judyty Pohoskiej na cmentarzu w Ołtarzewie
Judyta zmarła w wieku 94 a jej córka Irena po mężu Janiszewska w wieku 92 lat. Judyta Pohoska jest wymieniana jako właścicielka (wspólnie z Bronisławą Stankiewiczówną) 7.hektarowego gospodarstwa rolnego we wsi Żwiryn, gmina Dryświaty, powiat brasławski, dawnego województwa wileńskiego w 1936 roku. Nie mamy pewności czy to ta sama Judyta zmarła w Ołtarzewie w 1982 roku, w wieku 94 lat.
Jest inny trop dotyczący rodziny Pohoskich. Jan Pohoski (1889-1940), inżynier architekt był wiceprezydentem Warszawy w latach 1934-1939. Rozstrzelany przez Niemców w Palmirach. Żona to Hanna Ewa Rzepecka), ich syn Jan „Joachim” (1925-1944) zginął w Powstaniu Warszawskim, a jego siostra Ewa została rozstrzelana przez Niemców w lutym 1944 roku. Ojciec Jana, August Pohoski sprowadził w 1921 roku do archikatedry w Warszawie szczątki św. abp Zygmunta Szczęsnego Felińskiego (zmarłego w 1895 roku i pochowanego w Dźwiniaczce koło Czortkowa w obwodzie tarnopolskim). Biskup Feliński był dobroczyńcą rodziny Pohoskich. Sprowadził ich z Kresów, gdzie byli na zesłaniu po Powstaniu Styczniowym, majątki zostały skonfiskowane przez Rosjan. Pomagali oni w opiece nad dziećmi i prowadzeniu gospodarstwa siostry bp Felińskiego Wiktorii po mężu Wydżga.
Po śmierci żony Elżbiety, Mieczysław Janiszewski poznał na Kursach Dokształcających dla rolników w Teresinie, Irenę Pohoskę, prowadzącą tam wykłady. Pobrali się i byli ponad 20 lat małżeństwem. Obydwoje mieli wyższe wykształcenie..
Irena z Pohoskich Janiszewska prowadziła w gospodarstwie i w szklarniach przy Hallera doświadczenia w hodowli roślin. W latach siedemdziesiątych wydała kilka książek z tego zakresu. Wiele było wznowień niektórych pozycji. Niektóre udało się odszukać.
 |
 |
 |
 |
Janiszewscy we wspomnieniach mieszkańców Ołtarzewa
Na działce państwa Janiszewskich był założony sad, w którym rosły jabłonie i czereśnie. Ich owoce przyciągały dzieci z osiedla, skąd wystarczyło przejść kawałek Parkiem Ołtarzewskim, przeskoczyć płot, aby znaleźć się w sadzie. Dzieci były przeganiane ostro a właściciele – czyli pan Mieczysław a potem i pani Irena dorobili się przezwiska Bokser i Bokserka.
Na budynku gospodarczym pobudowana była szklarnia, gdzie pani Irena prowadziła swoje eksperymenty hodowlane opisywane potem w książkach. Książka „Uprawa warzyw pod szkłem” zawierała instrukcję uprawową do umowy kontraktacyjnej
Pani Irena hodowała rośliny a jej mąż kury nioski. Okoliczni mieszkańcy osiedla Ołtarzew zaopatrywali się u państwa Janiszewskich w warzywa i jajka.
Mieszkający na uboczu Janiszewscy nie utrzymywali licznych kontaktów, byli dość hermetyczną rodziną. Ich najbliższymi sąsiadami była rodzina Konarzewskich mieszkająca po drugiej stronie ulicy Umiastowskiej.
Pani Irena była do późnej starości (zmarła w wieku 92 lat) bardzo żywotną i energiczną kobietą. Zapisała swoje gospodarstwo mężczyźnie, w zamian za opiekę i dożywocie. Zgodnie z relacjami pani Irena Janiszewska przeżyła tę osobę.
Panu Kazimierzowi Stachurskiemu udało się zebrać kolejne informacje o działce i rodzinie Janiszewskich.
Mocno zarośnięta drzewami i krzewami działka przylegająca do Parku Ołtarzewskiego oraz dużego stawu to obecnie nieruchomość oznaczona na planie osiedla nr 85/3 o powierzchni około 1 hektara. Działka składa się z dwóch części; jedna była kiedyś ogrodzona płotem z siatki metalowej i zabudowana budynkiem mieszkalnym oraz budynkami gospodarczymi otoczonymi sadem owocowym, druga to było uprawne pole.
Zdjęcie domu Janiszewskich i zabudowań gospodarczych z 2023 roku
W dawnej ewidencji Towarzystwa Miłośników Ołtarzewa były to działki nr 99 i 100.
Według planu Letniska Ołtarzew sporządzonego w 1928 roku, działki te należały do rodziny Kierbedziów a po przeprowadzeniu się Eugenii Kierbedziowej do Warszawy (po roku 1914) pozostawały w dyspozycji biura Maurycego Zamoyskiego w Warszawie, jako przeznaczone do sprzedaży.
Wg informacji uzyskanej od pani Wandy Ciurzyńskiej, mieszkanki Osiedla Ołtarzew, której rodzice: Teresa i Józef Czajkowie mieszkali przy ul. Sienkiewicza, nieruchomość ta od lat pięćdziesiątych XX wieku, była własnością Elżbiety i Mieczysława Janiszewskich. Państwo Janiszewscy mieszkali tam i prowadzili gospodarstwo hodowlano-ogrodnicze.
Działka jest położona za dużym stawem Parku Ołtarzewskiego. Widok z 30 marca 2024 roku, zdjęcie z kolekcji Piotra Michalczyka
Janiszewscy przybyli do Ołtarzewa z kresów wschodnich dawnej Rzeczypospolitej. Mieczysław Jan Janiszewski, syn Stanisława i Anny z d. Baranowskiej, urodził się 18 sierpnia 1904 roku w miejscowości Sablino, niedaleko Petersburga, miał wyższe wykształcenie rolnicze. W Ołtarzewie pojawił się wraz z żoną Elżbietą w latach pięćdziesiątych XX wieku gdzie nabyli wspomniane wyżej działki, rozpoczęli budowę domu, założyli sad owocowy, prowadzili też hodowlę kur. Elżbieta Janiszewska zmarła 29.10.1961 roku, i jest pochowana na tzw. małym cmentarzu Ołtarzewskim (część północna przy małym stawie parkowym). Mieczysław Janiszewski poza prowadzeniem gospodarstwa zajmował się także szkoleniami z dziedziny rolnictwa i hodowli, które prowadził przez kilka lat na kursach w technikum ogrodniczym w Warszawie przy ul Bełskiej 1/3. Tam poznał swą drugą żonę Irenę z domu Pohoską, córkę Stanisława i Judyty Bronisławy z d. Stankiewicz urodzoną 24 października 1918 roku w Witebsku. Pani Irena Janiszewska, specjalistka z dziedziny upraw warzyw, prowadziła kursy rolnicze w Teresinie w latach 70 tych ubiegłego wieku. Dyplomy ukończenia takich kursów dawały w Polsce Ludowej szansę na nabycia ziemi uprawnej i prowadzenie gospodarstwa rolnego. W pamięci mieszkańców Ołtarzewa, państwo Irena i Mieczysław Janiszewscy zapamiętani zostali jako fachowcy: pani Irena od hodowli roślin (zwłaszcza pod szkłem) a pan Mieczysław od hodowli drobiu a zwłaszcza kur-niosek, rasy leghorn i sussex.
 |
 |
Kura rasy leghorn kura rasy Sussex
Działka państwa Janiszewskich, położona na uboczu, blisko parkowego stawu, w pamięci młodych, miejscowych amatorów owoców, została zapamiętana jako miejsce często odwiedzane, gdzie po przeskoczeniu ogrodzenia czekały smaczne czereśnie. Janiszewscy nie byli zadowoleni z tych „odwiedzin” i przeganiali intruzów, przez co młodzi amatorzy czereśni przezwali ich „bokserami”.
Pan Mieczysław Jan Janiszewski zmarł 29 września 1986 roku. Pani Irena Janiszewska przeżyła swego męża o 25 lat, mieszkała sama w domu przy parku, który w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych wyróżniał się okazałą szklarnią-ogrodem na najwyższej kondygnacji. Do późnej starości nie rozstawała się z ulubionym rowerem – damką zaopatrzoną w bagażnik nad przednim i tylnym kołem. Dobiegając dziewięćdziesiątki pomagała jeszcze swej starszej koleżance mieszkającej we Włochach, do której jeździła autobusem 713.
Często dopominała się w Towarzystwie Miłośników Ołtarzewa oraz w Urzędzie Gminy, aby pielęgnować park i stale dosadzać młode drzewa – także na alei lipowej prowadzącej od szosy Poznańskiej do Parku. Od roku 2006 była pod opieką Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Zmarła w wieku 93 lat, 29 listopada 2011 roku w Domu Opiekuńczo Leczniczym Księży Orionistów w Łaźniewie.
W latach 2023 – 2024, mocno zniszczony już dom, od śmierci pani Ireny Janiszewskiej nie zamieszkały, a także przylegające budynki gospodarcze rozebrano. Teren został oczyszczony z samosiewów, splantowany i przygotowany na nową inwestycję, którą będzie szeregowa zabudowa mieszkaniowa. Będzie to zupełnie nowa historia tej ołtarzewskiej działki.
