W dniu 13 sierpnia minęła 85 rocznica erygowania pierwszej na naszym terenie parafii rzymsko – katolickiej pod wezwaniem Świętego Stanisława Kostki. Z tej okazji Prezes Zarządu Towarzystwa Miłośników Ołtarzewa Kamil Bednarski oraz Proboszcz Parafii NMP Królowej Apostołów ks. Jacek Smyk zaprosili na uroczystą Mszę Świętą w niedzielę 18 sierpnia 2024 roku o godzinie 12.00 w Kościele Seminaryjno – Parafialnym w Ołtarzewie, ul. Jana Kilińskiego 20: księży z parafii Miłosierdzia Bożego w Ożarowie Mazowieckim , wszystkich mieszkańców parafii Ołtarzewskiej i Ożarowskiej oraz władze Powiatu Warszawskiego Zachodniego, Miasta i Gminy Ożarów Mazowiecki i wszystkie organizacje społeczne i grupy parafialne do udziału w uroczystościach, po których można było obejrzeć wystawę poświęconą powstawaniu parafii.
HISTORIA POWSTAWANIA PARAFII
Pierwszą parafią dla Ołtarzewa, Ożarowa i pobliskich miejscowości była parafia Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Żbikowie.
Kościół w Żbikowie w okresie międzywojennym
Ks. Franciszek Dyżewski (1881-1953), proboszcz w Żbikowie w latach 1928-1953.
Wierni z naszych okolic musieli pokonywać od sześciu do ośmiu kilometrów aby uczestniczyć w sakramentach pokuty, eucharystii, ślubach, pogrzebach.
Pamiątka I Komunii św. z 1934 roku.
Podróżowali na ogół pieszo, niekiedy furmankami a czasem luksusowo bryczkami zaprzężonymi w konie.
Parafianie z Ożarowa na furmance pod kościołem w Żbikowie
Bryczka gotowa do podróży
O ZIEMI OŁTARZEWSKIEJ w XIX wieku
W 1891 roku generał, słynny inżynier, budowniczy mostów, kolei żelaznej, wykładowca na uczelniach w Rosji, Stanisław Kierbedź (1810-1899), po przejściu na emeryturę w 1891 roku, zakupił od Władysława Naimskiego dobra majątku Ołtarzew:ok. 134 hektary gruntów z dworem i parkiem. Celem zakupu było utworzenie na tych terenach osiedla rzemieślniczego jako zaplecza dla rozwijającej się Warszawy.
 |
 |
Portret i grafika przedstawiające Stanisława Kierbedzia
Władysław Naimski
W roku 1899 w Warszawie umiera Stanisław Kierbedź. Pogrzeb odbył się 24 kwietnia. Po nabożeństwie w kościele Świętego Krzyża został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim (kwatera M-5/6-18). Rozpoczęte przez Stanisława Kierbedzia dzieło kontynuują jego syn Michał Wincenty (1854-1932) oraz córka Eugenia (1859-1946).
Pierwsza mapa podziału Kolonii Ołtarzew z ok. 1905 roku.
W 1913 roku rozpoczyna działalność Towarzystwo Miłośników Ołtarzewa z siedzibą w dworku rodziny Kierbedziów.
8 kwietnia 1927 roku przybywają do Ołtarzewa pierwsi członkowie Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego Pallotyni: ksiądz rektor Franciszek Pauliński, brat Ludwik Krajewski, brat Bolesław Grzybowski i brat Jakub Głowacki.
Członkowie Towarzystwa Miłośników Ołtarzewa szybko nawiązują kontakt z Pallotynami chcąc zapewnić opiekę duszpasterską dla mieszkańców kolonii Ołtarzew i okolic.
W roku 1928 z inicjatywy Towarzystwa Miłośników Ołtarzewa przeznaczono na kaplicę część północną, zachodniego skrzydła dworu.
Po przebudowie części dworu na kaplicę. Uroczystość Chrystusa Króla 1938 rok
Konieczna była przebudowa tej części budynku polegająca na zmianie części dachu z nadbudową około czterometrowej dzwonnicy – sygnaturki, rozbudowie ściany północnej z wykonaniem okien doświetlających niewielkie prezbiterium, wymianą okien i podniesieniem sufitu w powstałej nawie głównej.
Według lokalnej opowieści przebudową zajmował się pan Bolesław Kunce, czeladnik wykwalifikowany posiadający ,,Dyplom Urzędu Starszych Zgromadzenia Mularzy w stołecznem mieście Warszawie’’, mieszkaniec ulicy Maurycego Zamoyskiego (obecnie Jana Zamoyskiego) w osiedlu Ołtarzew.
Kopia dyplomu Bolesława Kunce wydanego 6 lutego 1920 roku
W pracach adaptacyjnych brali udział mieszkańcy i bracia Pallotyni. Tak powstała kaplica Świętego Wojciecha w dawnym dworze Kierbedziów. Uroczyste poświęcenie kaplicy Świętego Wojciecha odbyło się 25 marca 1928 roku. Kaplicę poświęcili ksiądz kanonik Kazimierz Michalski z Warszawy i ksiądz superior Wojciech Turowski SAC- (późniejszy Generał Pallotynów i Biskup Koadiutor Diecezji Częstochowskiej nie dopuszczony przez władze komunistyczne do pełnienia posługi biskupiej w Polsce) .
Wnętrze kapicy w dawnym dworze Stanisława Kierbedzia w czasie adoracji w 1928 roku
Na jedynym zachowanym zdjęciu wnętrza kaplicy widzimy osoby świeckie i siostry urszulanki podczas adoracji Najświętszego Sakramentu. Prezbiterium z niewielkim ołtarzem głównym, tabernakulum i wystawionym w monstrancji Najświętszym Sakramentem. W głębi widzimy obraz Pana Jezusa oraz w okrągłym oknie górnym krzyż z sercem Jezusa – a na krzyżu napis: ,,NIECH ŻYJE JEZUS’’. Na namalowanych na ścianach wstęgach widnieje napis: ,, WYKUPIENI JESTEŚMY DROGĄ KRWIĄ CHRYSTUSA’’.
W kaplicy znajdowały się dwa ołtarze boczne. Po lewej stronie ołtarz z figurą Świętego Józefa trzymającego na lewej ręce małego Jezusa a w prawej lilię – symbol czystości. Obok ołtarza widać stojący sztandar z symbolem Krucjaty Eucharystycznej.
Po prawej stronie kaplicy widzimy ołtarz z figurą Matki Bożej Niepokalanej udekorowany białymi liliami co świadczy o tym, że zdjęcie zostało wykonane w lipcu lub sierpniu. W pobliżu widać zarys sztandaru z sercem Jezusa na krzyżu symbolem Krucjaty Eucharystycznej.
W tej kaplicy pallotyni prowadzili nabożeństwa i spotkania duszpasterskie. Odprawiali Msze Święte i nabożeństwa, urządzali uroczystości patriotyczne, organizowali przedstawienia angażując do nich młodzież, przygotowywali dzieci do Pierwszej Komunii Świętej, prowadzili Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Męskiej i Żeńskiej, Krucjatę Eucharystyczną a od 1933 roku w czasie Wielkiego Postu regularnie organizowali rekolekcje dla wiernych Ołtarzewa i Ożarowa oraz pobliskich miejscowości. Posługę duszpasterską w kaplicy Św. Wojciecha od 1928 roku sprawowali min. Księża: Norbert Pellowski, Józef Jankowski, Alfons Męcikowski, Stanisław Wierzbica. Kaplica była jednak filią parafii w Żbikowie.
 |
 |
Legitymacja Małej Apostołki
Poczet sztandarowy Szkoły Podstawowej z Ożarowa 11 listopad 1938 r. W Alei Lipowej jeszcze brak nawierzchni z klinkieru
Chór parafialny 
Młodzież po przedstawieniu patriotycznym w Parku Ołtarzewskim, 1936 rok
Młodzież z ks. Stanisławem Wierzbicą SAC przygotowują listy do dobrodziejów, grudzień 1937 rok
Krucjata Eucharystyczna przed kaplicą we dworze Kierbedzia w Parku Ołtarzewskim
Spotkanie młodzieży w jednej z salek- w głębi kopia obrazu z kaplicy
Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Żeńskiej w Ołtarzewie
Zarząd Towarzystwa Miłośników Ołtarzewa, popierany przez Walne Zgromadzenie, chciał mieć na osiedlu kościół parafialny. Starania i negocjacje z Kurią Arcybiskupią w Warszawie trwały blisko 12 lat, od 1927 roku do sierpnia 1939. Starania rozpoczęły się za czasów ks. kardynała Aleksandra Kakowskiego (1862- 1938) a zakończyły w czasie urzędowania ks. arcybiskupa Stanisława Galla (1865-1942).
W archiwum TMO zachowała się pożółkła teczka zawierająca kopie korespondencji Zarządu z Kurią Metropolitalną w Warszawie w sprawie erygowania parafii rzymskokatolickiej w Ołtarzewie. 26 czerwca 1936 roku przedstawiciele TMO, stawili się w gmachu Hipoteki w Warszawie i w obecności notariusza Wydziału Hipotecznego Sądu Okręgowego w Warszawie, przekazali część gruntów o powierzchni 50.966 łokci kwadratowych (obecnie to 1,73 hektara) Kurii Metropolitalnej Warszawskiej na przyszły cmentarz i kościół parafialny. Minęły trzy lata od notarialnego przekazania gruntów a do erygowania parafii nie dochodziło. Zarząd TMO powołał trzyosobową komisję z przewodniczącym Władysławem Medyńskim dla lepszej współpracy z władzą kościelną. W rozmowach Kurię reprezentował ks. prałat Julian Chrościcki z parafii we Włochach pod Warszawą i w początkach roku 1939 sprawy ruszyły.
ERYGOWANIE PARAFII ŚW.STANISŁAWA W OŁTARZEWIE
Przed ustanowieniem parafii należało zaproponować jej patrona. Po dyskusji przeprowadzonej z mieszkańcami, postanowiono zaproponować jako patrona parafii Świętego Stanisława Kostkę. Uzgodniono, że wszystkie pomieszczenia w dworze, z wyłączeniem lokalu TMO, zostaną przeznaczone dla potrzeb parafii i nowego proboszcza. Kaplica Świętego Wojciecha oddana do użytku wiernych w 1928 roku, miała tymczasowo pełnić rolę osiedlowego kościoła z siedzibą nowej parafii.
20 lipca 1939 roku na nadzwyczajnym posiedzeniu Zarządu TMO, ustalono plan uroczystości zapisany w protokole zebrania. A oto jego oryginalna treść:
,,Wszystkie pomieszczenia w dworze gruntownie odnowić, ściany wybielić i tapety nowe przykleić, podłogi naprawić i pomalować farbą olejną. Naprawić i pomalować okna, przestawić piece a w narożnym pokoju dorobić dwa dubeltowe okna. Połowę piwnicy udostępnić nowemu proboszczowi Ks. Romualdowi Kozłowskiemu z Warszawy. Przywitać nowego proboszcza przed bramą główna wejścia do parku. Przed bramą główną stawi się cały Zarząd Towarzystwa Miłośników z chlebem i solą, a mowę powitalną w imieniu zarządu i członków Towarzystwa wygłosi Władysław Medyński. Wybrane dziewczynki wygłoszą wierszyki i wręczą bukiet kwiatów. Uroczystą procesją wprowadzimy księdza proboszcza do kaplicy we dworze. Po nabożeństwie proboszcz i goście zostaną podjęci lampką wina w lokalu Towarzystwa we dworze. Odezwę do mieszkańców nowej parafii przygotuje, wydrukuje i rozplakatuje Władysław Medyński, jeden plakat z odezwą przekaże zarządowi TMO a/a. Należy wybudować jezdnię klinkierową od szosy poznańskiej do parku, a dochód z zabawy w dniu 6 sierpnia 1939 roku przeznaczyć na pokrycie kosztów związanych z jej budową”.
Jako dokument z uroczystości erygowania parafii prezentujemy kopię odnalezionej w kronice parafialnej ODEZWY TMO zapraszającej na uroczystość.
portret arcybiskupa Stanisława Galla
Tyle wiadomości i dokumentów na temat erygowania parafii udało się zgromadzić.
ZNISZCZONA KAPLICA I TUŁACZKA PARAFII
Radość z istnienia parafii trwała tylko 26 dni. 1 września 1939 roku wybuchła druga wojna światowa a już 8 września 1939 roku została zniszczona kaplica.
Oto jak przedstawił w Kronice parafii Św. Stanisława Kostki ks. Emilian Skrzecz . Na stronie 10 kroniki parafialnej w podtytule : ,,Spalenie kaplicy parafialnej” tekst wg. oryginalnego zapisu:
,,Prawdopodobnie 8 września 1939 r. w nocy spłonęła w parku Kaplica parafialna wraz z mieszkaniem Ks. proboszcza. Nic nie zdołano uratować. Sprawcami pożaru byli Niemcy. Ks. proboszcz był bez kaplicy i bez mieszkania. Księgi parafialne również spłonęły. Jakiś czas Ks. proboszcz odprawiał Mszę Św. w Kaplicy Księży Pallotynów. Później otworzył Kaplicę w domku p. Walerii Karczmarskiej przy ul. Zamojskiego 12, pierwsze tygodnie mieszkał w wozówce, przy tymże domku; później przeniósł się na górkę, gdzie mieszkał przez całą wojnę aż do swojego wyjścia z parafii w 1945 r.‘’
Ruiny kaplicy w 1945 roku
Tymczasowa kaplica w refektarzu księży pallotynów
Zdjęcie współczesne domu pani Walerii Kaczmarskiej przy ul. Zamoyskiego12, w którym mieściła się kaplica w czasie wojny
PIERWSI PROBOSZCZOWIE NASZYCH PARAFII
PIERWSZY PROBOSZCZ PARAFII OŁTARZEWSKIEJ
KSIĄDZ ROMUALD KOZŁOWSKI
Urodzony w 1889 roku, święcenia kapłańskie otrzymał w 1918 rok, od 1938 do 1939 roku był wikarym w parafii św. Michała Archanioła w Warszawie przy ulicy Puławskiej, skąd przybył do Ołtarzewa. Zostaje pierwszym proboszczem parafii Ołtarzewskiej pod wezwaniem Świętego Stanisława Kostki w dawnym dworze Kierbedziów. Od 13 sierpnia 1939 roku do spalenia budynku przez Niemców 8 września 1939 roku ma możliwość mieszkać i pracować tylko 26 dni. Cały czas okupacji niemieckiej aż do 14 września 1945 roku próbował organizować parafię w kilku miejscach, rozpoczął starania o budowę kaplicy. Kolejną parafią, w której został proboszczem od 30 września 1945 do 1962 roku była parafia w Lewiczynie.
Przed wejściem do kaplicy w dawnym dworze Kierbedziów
Pielgrzymka na Jasną Górę 1945r w środku ks. Romuald Kozłowski pierwszy proboszcz
DRUGI PROBOSZCZ PARAFII OŁTARZEWSKO OŻAROWSKIEJ
KSIĄDZ EMILIAN SKRZECZ
Ks. Emilian Skrzecz
Emilian Skrzecz urodził się w Pułtusku 14 stycznia 1908 roku. Święcenia kapłańskie przyjął 1933 r. Po otrzymaniu święceń przybył do pruszkowskiej parafii Św. Kazimierza na etatowe stanowisko prefekta Gimnazjum im. T. Zana do wybuchu wojny w 1939 r. W Pruszkowie w czasie wojny pracował w tajnym nauczaniu do 1945 roku pełniąc funkcję wikariusza pruszkowskiej parafii. W dniu 15 września 1945 roku przybywa do Ołtarzewa i obejmuje stanowisko proboszcza po księdzu Romualdzie Kozłowskim. Zamieszkuje nad kaplicą na poddaszu domu w Ołtarzewie przy na ulicy Zamojskiego 12. Rozpoczyna starania o przydział placu pod budowę kościoła w Ożarowie. Kupuje drewniany barak i rozpoczyna budowę drewnianego kościoła. 10 listopada 1946 roku o godzinie 9.00 odprawia ostatnią Mszę Świętą w kaplicy na ul. Zamojskiego, po której z procesją wyrusza do nowej kaplicy w Ożarowie.
Kaplica drewniana – pierwszy kościół Ożarowski, służył wiernym ponad 40 lat.
W tej kaplicy ks. Emilian Skrzecz pracuje przez 25 lat prowadząc parafię Ołtarzewsko – Ożarowską.
Ks. Emilian Skrzecz z zelatorkami Żywego Różańca 1948 r.
Następnie przechodzi do pracy w innych parafiach. Ostatnie dni życia spędził w Domu Księży Emerytów w Otwocku. Zmarł 17 września 1997 roku, został pochowany na cmentarzu w Pułtusku, mieście swoich urodzin.
PIERWSZY PROBOSZCZ PALLOTYNSKI PARAFII OŻAROWSKO OŁTARZEWSKIEJ
KSIADZ STANISŁAW JOJCZYK SAC
Urodził się 15 września 1931 roku w Trzetrzewinie, w diecezji tarnowskiej. Święcenia kapłańskie przyjął w Ołtarzewie 11 czerwca 1960 roku. Pierwszym proboszczem pallotyńskim w Ożarowie Mazowieckim został 1 stycznia 1971 roku, gdzie pracował jako proboszcz parafii do 28 sierpnia 1974 roku.
 |
 |
Zdjęcia z uroczystości wprowadzenia nowego proboszcza i jego pierwszej mszy w Parafii Ożarowskiej 1styczeń 1971 r.
Po zakończeniu pracy w parafii Ożarowskiej ks. Stanisław Jojczyk pracował w wielu placówkach w kraju i za granicą. Zmarł 4 września 2012 roku w klinice kardiologicznej w Aninie. Pochowany w kwaterze pallotyńskiej na cmentarzu parafialnym w Ołtarzewie.
PIERWSZY PROBIOSZCZ PARAFII NAJŚWIETSZEJ MARYI PANNY KRÓLOWEJ APOSTOŁÓW W OŁTARZEWIE
KSIĄDZ MARIAN SZCZOTKA
Już od czasu przybycia Pallotynów do Ołtarzewa w 1927 roku rozpoczęła się praca duszpasterska na terenie Ołtarzewa, Ożarowa i okolic. Od lipca 1967 r. władze kościelne ustanowiły ośrodek duszpasterski z prawem prowadzenia ksiąg metrykalnych.
Od tego czasu funkcję „proboszczów” (tak byli potocznie nazywani) pełnili:
- Jan Kudłacik SAC (1967)
- Leon Niechoj SAC (od 1968)
- Jan Pawlik SAC (1970)
- Edward Daniel SAC (od 1971)
- Józef Turecki SAC ( od 1974)
- Marian Szczotka SAC (od 1984)
Parafię Ołtarzewską pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny Królowej Apostołów erygowano jednak dopiero 15 marca 1988 roku i wówczas został powołany oficjalnie pierwszy proboszcz parafii ks. Marian Szczotka.
Ks. Marian Szczotka SAC, pierwszy proboszcz parafii NMP Królowej Apostołów w Ołtarzewie. Sprawował tę funkcję w latach (1988-1997),
Urodził się 1 sierpnia 1936 roku w Ujsołach, w powiecie żywieckim. Święcenia kapłańskie przyjął 17 czerwca 1962 roku w Ołtarzewie. W 1984 roku uzyskuje na KUL licencjat w zakresie muzykologii. W 1993 roku na Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie zdobył stopień naukowy doktora teologii. Prowadził też chór seminaryjny i parafialny. Od momentu erygowania w dniu 15 marca 1988 roku parafii Najświętszej Maryi Panny Królowej Apostołów zostaje pierwszym proboszczem tej parafii do 1997 roku. Zmarł 1 lutego 2023 roku w domu macierzystym Księży i Braci Pallotynów w Wadowicach i tam został pochowany.
Paweł Zdanowicz
